هر پروژهای که در تورنتو به ساخت یا تبدیل یک Duplex، Triplex، Fourplex، Laneway Suite یا Garden Suite منجر میشود، باید الزامات ایمنی حریق Ontario Building Code را رعایت کند. یکی از مهمترین این الزامات، تأمین حداقل دو مسیر خروج اضطراری مستقل (Means of Egress) برای ساکنان ساختمان است.
با این حال، در بسیاری از ساختمانهای مسکونی کوچک که ارتفاع آنها از سه طبقه تجاوز نمیکند، اجرای یک راهپله اضطراری دوم همیشه امکانپذیر نیست. محدودیت عرض زمین، ابعاد ساختمان یا شرایط طراحی ممکن است اجرای این مسیر خروج را غیرممکن کند. برای چنین شرایطی، Ontario Building Code یک راهکار جایگزین و کاملاً قانونی به نام Area of Refuge (منطقه امن پناهگیری) را پیشبینی کرده است.
در این مقاله بررسی میکنیم Area of Refuge چیست، در چه پروژههایی مورد استفاده قرار میگیرد، چه الزامات فنی و ایمنی باید برای آن رعایت شود و چرا این موضوع یکی از مهمترین بخشهای فرآیند دریافت Building Permit در پروژههای Multiplex تورنتو محسوب میشود.
Area of Refuge چیست؟
Area of Refuge یک فضای محافظتشده در بخش بیرونی ساختمان، معمولاً روی Balcony یا بخشی از Roof است که برای شرایط اضطراری مانند آتشسوزی طراحی میشود. اگر ساکنان نتوانند از مسیرهای اصلی ساختمان خارج شوند، این فضا امکان استقرار موقت آنها را فراهم میکند تا نیروهای Toronto Fire Services بتوانند عملیات نجات را انجام دهند.
این راهکار تنها برای ساختمانهای مسکونی کوچک با حداکثر سه طبقه مجاز است و فقط زمانی قابل استفاده خواهد بود که تعداد ساکنان طبقهای که Area of Refuge در آن قرار دارد از ده نفر بیشتر نباشد.
همانند سایر الزامات مربوط به Building Permit، طراحی و اجرای Area of Refuge نیز باید توسط Toronto Building و Toronto Fire Services بررسی و تأیید شود.
چرا این موضوع برای Multiplex اهمیت دارد؟
طبق اصلاحیه Ontario Building Code 2024 که از ابتدای سال ۲۰۲۵ اجرایی شده است، ساختمانهای دارای بیش از دو واحد مسکونی، مانند Triplex، Fourplex و سایر Multiplexها، دیگر تحت الزامات Part 9 قرار نمیگیرند و مشمول مقررات Part 3 Ontario Building Code هستند.
Part 3 الزامات سختگیرانهتری برای Fire Separation، Means of Egress، مقاومت حریق، سیستمهای اعلام و اطفای حریق و سایر الزامات ایمنی ساختمان تعیین میکند. یکی از راهکارهای پیشبینیشده در این مقررات، استفاده از Area of Refuge در پروژههایی است که امکان اجرای دو راهپله مستقل را ندارند.
به همین دلیل، بررسی الزامات Area of Refuge باید از همان مرحله طراحی انجام شود. در بسیاری از پروژههای Triplex، Fourplex، Laneway Suite و Garden Suite (سوییت باغ ) در تورنتو که محدودیت فضا دارند، این موضوع میتواند نقش تعیینکنندهای در تأیید نقشهها و دریافت Building Permit داشته باشد و از اصلاحات پرهزینه در مراحل بعدی جلوگیری کند.
الزامات Area of Refuge در تورنتو ۲۰۲۶
شهرداری تورنتو و Ontario Building Code مجموعهای از الزامات فنی، ایمنی و دسترسی را برای تأیید Area of Refuge تعیین کردهاند. رعایت همزمان تمامی این الزامات برای دریافت تأییدیه Toronto Building و Toronto Fire Services ضروری است.
ساخت و ایمنی حریق
فضای Area of Refuge باید از نظر سازهای و مقاومت در برابر حریق دارای شرایط زیر باشد:
- دیوارها و سقف باید حداقل ۳۰ دقیقه Fire Separation داشته باشند.
- دربها و پنجرههای مجاور باید از نوع Fire-Rated بوده و مجهز به سیستم Self-Closing باشند.
- نرده محافظ باید حداقل ۱۰۷۰ میلیمتر ارتفاع داشته باشد تا از سقوط افراد جلوگیری کند.
- حداقل فضای موردنیاز ۰.۵ متر مربع برای هر نفر است و مساحت کل این فضا نباید کمتر از ۳ متر مربع باشد.
سیستم اعلام حریق و دسترسی
برای تأیید Area of Refuge رعایت موارد زیر نیز الزامی است:
- در ساختمانهایی که دارای Fire Alarm System هستند، نصب Manual Pull Station در ورودی Area of Refuge الزامی است.
- این فضا باید در تمام طول سال از هرگونه برف، یخ یا مانع فیزیکی پاکسازی شده و همواره قابل استفاده باشد.
- ساکنان باید بتوانند بدون هیچ مانعی از داخل ساختمان به Area of Refuge دسترسی داشته باشند.
دسترسی Toronto Fire Services
صرف وجود Area of Refuge برای دریافت تأییدیه کافی نیست. نیروهای Toronto Fire Services نیز باید بتوانند در کوتاهترین زمان ممکن به این فضا دسترسی داشته باشند.
به همین دلیل، رعایت الزامات زیر ضروری است:
- مسیر دسترسی باید حداقل ۹۰۰ میلیمتر عرض و ۲۱۰۰ میلیمتر ارتفاع آزاد داشته باشد.
- فضای باز ۳×۳ متر در کنار ساختمان باید برای استقرار نردبان آتشنشانی در نظر گرفته شود.
- حداکثر ارتفاع محل Area of Refuge نباید از ۶.۲ متر بیشتر باشد تا دسترسی با نردبان امکانپذیر باشد.
- دیوار خارجی مجاور محل استقرار نردبان باید از نوع Fire-Rated باشد.
- پنجرههای نزدیک مسیر نردبان نیز باید Fire-Rated بوده و دارای مکانیزم Self-Closing باشند.
مثال واقعی
فرض کنید یک Triplex سهطبقه در منطقه East York قرار دارد که به دلیل عرض محدود زمین، امکان اجرای یک راهپله خروج اضطراری دوم در طرفین ساختمان وجود ندارد. در چنین شرایطی، طراح معمار میتواند یک Balcony در طبقه دوم را بهعنوان Area of Refuge طراحی کند؛ مشروط بر اینکه دیوارهای اطراف آن دارای Fire Rating مناسب باشند، نردهای با حداقل ارتفاع ۱۰۷۰ میلیمتر نصب شود و فضای آزاد ۳×۳ متر در کنار ساختمان برای استقرار نردبان Toronto Fire Services فراهم باشد. این راهکار باید پیش از صدور Building Permit توسط Toronto Building و Toronto Fire Services مورد بررسی و تأیید قرار گیرد.
چهار عنصر کلیدی که Toronto Fire Services بر آن تأکید دارد
طبق راهنمای رسمی Toronto Fire Services، هر Area of Refuge باید چهار الزام اصلی را بهطور همزمان رعایت کند.
تأیید رسمی
پیش از بهرهبرداری از ساختمان، Area of Refuge باید توسط هر دو مرجع Toronto Building و Toronto Fire Services بررسی و تأیید شود. این تأیید بخشی از فرآیند بررسی Building Permit محسوب میشود.
اطلاعرسانی به Toronto Fire Services
محل دقیق Area of Refuge باید در مدارک پروژه مشخص شده و به Toronto Fire Services اعلام شود تا در زمان وقوع حادثه، نیروهای امدادی بدون اتلاف وقت محل استقرار افراد را شناسایی کنند.
آموزش ساکنان
تمام ساکنان ساختمان باید از طریق Fire Safety Plan یا تابلوهای راهنما، محل دقیق Area of Refuge و نحوه استفاده از آن در شرایط اضطراری را بدانند.
نگهداری منظم
پس از بهرهبرداری از ساختمان، دیوارهای Fire-Rated، دربها، نردهها و مسیرهای دسترسی باید همواره در شرایط مناسب نگهداری شوند. همچنین در فصل زمستان، تجمع برف و یخ نباید مانع استفاده از این فضا شود.
نمونههای رایج Area of Refuge در تورنتو
در پروژههای مسکونی کوچک تورنتو معمولاً از دو راهکار برای طراحی Area of Refuge استفاده میشود.
بالکن در طبقه دوم یا سوم
رایجترین روش، استفاده از یک Balcony در طبقه دوم یا سوم ساختمان است. این بالکن باید با دیوارهای Fire-Rated از فضای داخلی ساختمان جدا شده باشد، نرده مناسب داشته باشد و نیروهای Toronto Fire Services بتوانند از طریق نردبان به آن دسترسی پیدا کنند. بسیاری از Triplex و Fourplex های قدیمی تورنتو که بین دهههای ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰ ساخته شدهاند از همین راهکار استفاده میکنند.
بخشی از بام (Roof Section)
در برخی پروژهها، بخشی از بام نیز میتواند بهعنوان Area of Refuge طراحی شود. این فضا باید با دیوارهای Fire-Rated از سایر قسمتهای بام جدا شده باشد، دسترسی ایمن از داخل ساختمان داشته باشد و تمام الزامات مربوط به مقاومت حریق و دسترسی نیروهای آتشنشانی را رعایت کند. این روش بیشتر در پروژههای Laneway Suite و Garden Suite که فضای کافی برای اجرای راهپله دوم ندارند مورد استفاده قرار میگیرد.
چرا Area of Refuge مستقیماً روی تأیید پروژه شما تأثیر میگذارد؟
Area of Refuge صرفاً یک جزئیات معماری نیست. در پروژههایی که امکان اجرای دو مسیر خروج اضطراری مستقل وجود ندارد، این موضوع میتواند تفاوت بین تأیید یا رد شدن پرونده Building Permit را مشخص کند.
در بسیاری از پروژهها، اگر این موضوع از همان مرحله طراحی بررسی نشود، شهرداری در زمان بررسی نقشهها درخواست اصلاحات صادر میکند. در برخی موارد نیز ممکن است پس از شروع عملیات ساختمانی، نیاز به بازطراحی بخشهایی از ساختمان برای تأمین الزامات Means of Egress یا اجرای Area of Refuge ایجاد شود که هم هزینه پروژه را افزایش میدهد و هم زمان دریافت مجوز را طولانیتر میکند.
این موضوع معمولاً در پروژههای زیر اهمیت بیشتری دارد:
- ساختمانهای Triplex، Fourplex، Laneway Suite و Garden Suite با بیش از یک طبقه
- Basement Apartment هایی که تنها مسیر خروج آنها از داخل ساختمان اصلی است
- پروژههای تبدیل خانههای قدیمی به Multiplex که فضای کافی برای اجرای راهپله دوم مستقل ندارند
لندسیگنال چطور در این مسیر کنار شما خواهد بود؟
الزامات Area of Refuge یکی از مواردی است که اگر از همان ابتدای طراحی مورد بررسی قرار نگیرد، میتواند باعث تأخیر در دریافت Building Permit یا اصلاح نقشهها در مراحل بررسی شهرداری شود.
تیم لندسیگنال در فرآیند بررسی Zoning و آمادهسازی نقشههای Building Permit این الزامات را برای پروژه شما ارزیابی میکند تا نقشهها از همان ابتدا مطابق مقررات Ontario Building Code و الزامات Toronto Building تهیه شوند.
خدمات Land Signal در این بخش شامل موارد زیر است:
- بررسی اینکه پروژه به Area of Refuge نیاز دارد یا خیر
- طراحی مطابق الزامات Ontario Building Code Part 3
- هماهنگی با تیم معماری برای رعایت الزامات Fire Separation و Means of Egress
- بررسی الزامات دسترسی Toronto Fire Services
- آمادهسازی نقشههای Building Permit مطابق استانداردهای شهرداری تورنتو
جمعبندی
Area of Refuge تنها یک بالکن یا فضای باز نیست، بلکه یکی از مهمترین راهکارهای Ontario Building Code Part 3 برای تأمین ایمنی ساختمانهایی است که امکان اجرای دو مسیر خروج اضطراری مستقل را ندارند.
اگر پروژه شما شامل ساخت یا تبدیل Triplex، Fourplex، Laneway Suite یا Garden Suite است، بررسی الزامات Area of Refuge باید از همان مرحله طراحی انجام شود تا نقشهها با الزامات Toronto Building و Toronto Fire Services مطابقت داشته باشند. این موضوع علاوه بر افزایش ایمنی ساختمان، از اصلاحات پرهزینه، تأخیر در دریافت Building Permit و بازطراحی پروژه در مراحل بعدی جلوگیری خواهد کرد.
سوالات متداول
زمانی که یک ساختمان مسکونی حداکثر سه طبقه نتواند دو مسیر خروج اضطراری مستقل برای هر واحد فراهم کند. این موضوع معمولاً در پروژههای Triplex، Fourplex، Laneway Suite و Garden Suite با محدودیت فضا مشاهده میشود. همچنین تعداد ساکنان طبقهای که Area of Refuge در آن قرار دارد نباید بیش از ده نفر باشد.
خیر. Area of Refuge یک راهکار جایگزین است که Ontario Building Code Part 3 فقط برای برخی ساختمانهای کوچک و در شرایط مشخص مجاز میداند. در ساختمانهای بزرگتر یا پروژههایی که شرایط لازم را ندارند، همچنان اجرای دو مسیر خروج اضطراری مستقل الزامی خواهد بود.
در بیشتر پروژههای تورنتو از Balcony طبقه دوم یا سوم و در برخی پروژهها از بخشی از Roof استفاده میشود. این فضاها باید الزامات مربوط به Fire Rating، حداقل مساحت، ارتفاع نرده و دسترسی مناسب برای Toronto Fire Services را رعایت کنند.
بله. علاوه بر بررسی شهرداری در فرآیند Building Permit، Toronto Fire Services نیز باید این فضا را تحت Alternative Solution بررسی و تأیید کند. همچنین محل دقیق Area of Refuge باید در مدارک پروژه مشخص و به نیروهای آتشنشانی اعلام شود.
در بسیاری از موارد، شهرداری در زمان بررسی Building Permit نقشهها را برای اصلاح بازمیگرداند. اگر این موضوع در مراحل ساخت شناسایی شود، ممکن است بخشی از ساختمان نیاز به بازطراحی و دریافت تأییدیه مجدد داشته باشد که باعث افزایش هزینه و زمان اجرای پروژه خواهد شد.
بر اساس Ontario Building Code 2024، ساختمانهای دارای بیش از دو واحد مسکونی، از جمله Triplex و Fourplex، تحت الزامات Part 3 قرار میگیرند. به همین دلیل، طراحی مسیرهای خروج اضطراری، سیستمهای ایمنی حریق و در صورت نیاز Area of Refuge باید مطابق مقررات این بخش انجام شود.